I realize I didn’t keep my blog up to date this year. On purpose I didn’t push myself to write. Only when I really felt I had to write something, I wrote something. This last day of 2009 I would like to ask attention for one of the most awful and horrible lists for journalists all around the world: the names of those journalists that died in their search for the real truth.

Although I’m an eager news consumer, bombings in countries like Iraq and Afghanistan don’t attract my attention anymore. Killed citizens or not, the violent terrorist acts don’t attract my attention like they did five years ago. This morning, the morning of the last day of 2009, a message from Canada grabbed my attention. Four Canadian soldiers and one Canadian journalist, Michelle Lang, died because of a bomb attack.

Michelle Lang, who was on six-week trip in Afghanistan to follow the Canadese soldiers for her newspaper Calgary Herald, is the 137th journalist in 2009 who died while she was in service. Actually she was the 113th journalist killed by violence, one of the highest numbers ever recorded.

During my hunt for a nice job, I decided to have a look on startervacaturebank.nl, a Dutch website with vacancies for people who just enter the labour market. I didn’t make any detailed selection, I only gave the search engine the order to show me all available jobs in the area of Amsterdam.

After scrolling down some pages, I discovered something remarking. The headline of a vacancy offered by a temporary employment agency for students was named:

Per direct native Oostenrijkse onderzoekers gezocht in Amsterdam! (zeer flexibele werktijden)

which means as much as:

Immediately wanted: native Austrian researchers in Amsterdam (flexible working hours)

I was curious. Why should a company be looking for people with an Austrian passport. When I clicked the link to see the vacancy details, I discovered something even stranger. The company is not only looking for people with the Austrian nationality, the company is looking for ‘Oostenrijks native speakers’ or ‘Austrian Native Speakers’.

Maybe it’s because my lack of education, but I never heard about the language Austrian. Of course a landscape can look Austrian, music can sound Austrian, but is it really possible that somebody on this earth ever studied his Austrian grammar? I don’t think so.

It’s likely that nobody sended a letter yet to apply for the job. Because it’s not likely at all that anybody who’s seriously looking for a job, would write in his curriculum vitae that he or she speaks fluently Austrian.

Austrian is NOT A LANGUAGE, not even an dialect. I’m really wondering who’s so incredibly stupid to put a vacancy like this online. It’s the same as asking for people who speak fluently Brazilian, Mexican or Andorran. Probably Austrian people speak with an accent, but somebody from Vienna speaks the same language as somebody from Munich. Exactly: German.

The word Austrian actually sounds pretty good. If you ask me, it sounds better than the word German. Maybe it’s an idea to change our habit. From now on we all call the language spoken in Austria and Germany Austrian. Probably Germans wouldn’t agree with it, but it has an advantage. It would make many curriculum vitae look better.

Maybe I shouldn’t be angry at the stupid employee of the job office. Maybe I should be grateful. He just found the missing stone of the Tower of Babel.

The State Council Information Office yesterday announced that Chinese ministries will be pushed to use the so-called ‘zero refusal policy’ in order to give better access to foreign journalists. According to the head of the SCIO, Guo Weimin, foreign journalists who apply for an interview or information, should be answered within 24 hours.

More transparancy seems to be an important reason for this new policy. Weimin told a reporter of the China Daily that the new policy ‘doesn’t mean that all applications will be accepted’. He continues: ‘…but we have to tell the media how we handled it, so they can understand.’

The new policy is in line with other rules – introduced in 2007 – that give foreign reporters the right to report and interview without asking permission beforehand. Although initially the new rules would expire after the 2008 Olympics, the Chinese government decided not to cancel them.

So far, the reforms had mainly effect on ministries that deal with more importants subjects, like the ministries of Health and Education and the SCIO itself. ‘We hope all ministries will welcome interaction with foreign media’, Weimin said. If a reporter doesn’t have an answer on his information or interview request within 24 hours, the reporter may complain to the State Council Information Office.

Of course it’s a nice sign, but if it really makes a big difference for foreign reporters is another question. With the previous set of new rules, the Chinese government wanted to reduce the number of biased reports. The same is the case now. By making the rules more transparant, they hope that foreign media choose more frequently subjects on the bright side of the Chinese life to report about.

Although reporting conditions for foreign media were not too bad in Urumqi during the recent riots, reporters are still stopped and intimidated by local ‘safety’ teams hired by the local government or by that government itself. Guo Weimin told the reporters of the China Daily that local governments will be asked to provide sources and basic information to foreign media. Officials on all levels will participate in a ‘how to cope with foreign media’ course.

My guess is that this policy will not have the desired effect. Again because of corruption. There are still too many lower level government officials involved in obscure acitivities that take place in industry or elsewhere in society. In most cases they try to keep media in general on a distance. Mainly because they’re afraid to loose their job if their activities reach the front pages.

The SCIO would make a real positive sign towards the foreign media, if it should announce that government officials who don’t adopt the new rules, will be sanctioned. Maybe they should even go further, and let Chinese and foreign media control if the bad guys do get their punishment.

Executing high officials who are responsible for big dramas, like the man who was responsible for the toxic melamine in milk powder for babies, scares people off. Here I don’t like to suggest that officials who’re not serving foreign media decently, should be sentenced to death. But there’s a big gap between just a warning and a single fare to heaven. Firing people and kicking them out of the Party can be harmful enough.

But China is a big country. And as an old Chinese saying goes: the mountains are high and the emperor is far away. And beside that, who ever visits a casino, knows that many Chinese love to gamble and to take risks. Probably many corrupt Chinese officals accept the risk of being caught as long as they make their profit. Chinese roulette?

After the destroying earthquake in the Chinese province of Sichuan last year, I wrote a piece about ‘Chinese buildings, which are not designed to withstand the centuries’. Journalist Peter Hessler wrote about this as well in his book Oracle Bones, long before the vibrating earth killed more than 80.000 people, many of them students who were in their classrooms at that moment.

Since this morning, evidence for the miserabel condition of Chinese buildings can be found again in the Minhang district in Shanghai. In this neighbourhood, a 13-floor building under construction fell down like a tree hit by a flash. One person, a worker, was killed in the accident, reports Xinhua. Just before gravity became too strong, the worker entered the building to collect his tools.

The cause of the accident is being investigated now. Although there were not people living yet in the building, the accident must be a nightmare for people living in neighbouring buildings. As neighbouring buildings look quit similar to the one which fell down this morning, it might be they were constructed by the same builder.

I guess people who already bought an apartment in the building will be compensated for their loss. But what about other people in the neighbourhood. If I would have been living there, I would desperately start looking for a new place to live. Even if buildings in the neighbourhood were constructed by other builders. Probably a lot of Chinese want to do the same now.

It won’t be easy for them, because the accident probably made the price of their apartments fall down as well. So even if they want to move to another place, it might be impossible. I’m wondering if the Shanghai government takes the responsibility to investigate the condition of other buildings build by the same company.

Click here to see some astonishing pictures of the building. As far as I know, there is no video footage available of the moment itself.

Toen ik vorig jaar hoorde dat de dalai lama naar Nederland zou komen, hoopte ik dat ik bij een lezing van hem aanwezig kon zijn. Hoewel we de beste man niet moeten verafgoden, spreekt hij bij mij absoluut tot de verbeelding. Meer dan de paus in ieder geval. Wellicht niet vreemd voor iemand met journalistieke ambities en buitensporige interesse voor China

Ik had het niet durven hopen, maar mijn pad kruist dat van de dalai lama. En wel op 3 juni aanstaande in hotel Okura te Amsterdam, bij de opnames van het programma NOVA Collegetour. Dankzij de redactie krijg ik de ‘once in a lifetime chance’ om de spiritueel leider live in actie te zien.

De dalai lama wordt geïnterviewd door Twan Huys, de vaste presentator van NOVA Collegetour. Tussendoor beantwoord hij vragen uit het publiek. Een voorwaarde om bij de opnames aanwezig te zijn is dan ook dat je op zijn minst één vraag hebt die je hem zou willen stellen.

Hoewel ik hem best zou willen vragen of hij een hekel heeft aan het woord ‘Harmonieus’ – het favoriete woord van de Chinese regering – heb ik mijn best gedaan om een minder oppervlakkige vraag te formuleren.

“Denkt

De Jodenvervolging in de Tweede Wereldoorlog, de Culturele Revolutie in China en de aanslagen op de Twin Towers in New York. Drie voorbeelden van gruwelijke slachtpartijen uit de (post)moderne geschiedenis.

Met uitzondering van het extreem moorddadige karakter, hadden deze drie gebeurtenissen tot voor kort weinig gemeen. Tot voor kort inderdaad, want in een nieuwe commercial steekt een Duitse condoomfabrikant de draak met de drie breinen achter deze gruweldaden: Adolf Hitler, Mao Zedong en Osama Bin Laden.

De onderliggende boodschap die de fabrikant met zijn commercial uit wil dragen lijkt de ‘Wat als ….?’-vraag te zijn. Wat als wat? Wat als de papa’s en mama’s van de dictators anti-conceptie hadden gebruikt? Grote kans dat we dan nooit van Auschwitz, de Lange Mars en 9/11 hadden gehoord.

Natuurlijk hadden papa en mama Mao geen besef van het leed dat ze aan zouden richten door de liefde te bedrijven. En het gebruik van een rubbertje was, zeker in traditionele kringen, veel minder vanzelfsprekend dan vandaag de dag. Toch blijft het interessante vraag of de wereld inderdaad veel leed bespaard was gebleven als deze extremisten nooit het levenslicht hadden gezien.

Als Adolf, Mao en Osama nooit waren geboren, hadden Günther, Wang en Ali dan soortgelijke menselijke drama’s veroorzaakt? Of waren hun daden het gevolg van een unieke combinatie van genen, opvoeding en een specifieke maatschappelijke context?

Al met al raakt de Duitse fabrikant wel een gevoelige snaar. Want normaal gesproken gebruik ik een condoom omdat ik nog geen kinderen wil. De volgende keer dat ik een rubbertje uit de verpakking haal, denk ik aan het mogelijke leed dat ik de wereld bespaar met mijn verstandige gedrag.

Bij de Chinese autoriteiten is de commercial in het verkeerde keelgat geschoten. Peking eist excuses van de Duitse fabrikant.

Vaders die het vlees niet snijden en pubers die met vuurwerk stunten. Enkele voorbeelden van doelgroepen waar SIRE, de belangengroepering die zich hard maakt voor het behoud van de Nederlandse normen en waarden, zich met haar campagnes op richtte.

Hoewel ik nooit iets hoor over de effectiviteit van de campagnes, pakt de organisatie het ditmaal grootschaliger aan. Met de nieuwste campagne richt SIRE zich nu eens niet op een specifieke doelgroep, maar op alle Nederlanders van wie enigszins sociaal gedrag verwacht mag worden. SIRE vindt het tijd voor een massaal normen- en waardenoffensief.

Veel Nederlanders vertonen, vaak zonder dat ze het zelf door hebben, asociaal gedrag. Bellen bij de kassa of je afval op straat gooien. Met dergelijke voorbeelden wil SIRE ons bewuster maken van ons handelen. Onbewust asociaal gedrag dus. Met andere woorden: we bedoelen het niet kwaad, maar we houden onvoldoende rekening met anderen.

Bij het zien van het eerste spotje – SIRE gaat er de komende tijd zes uitzenden – wist ik al genoeg. Eigenlijk is de campagne een verkapt anti-individualiseringsoffensief. In het spotje stapt een tijdelijk minder valide jongen met zijn krukken de bus in. Een meisje houdt met haar tassen, omdat ze aan het sms’en is, onbewust twee stoelen bezet. De jongen staart haar enkele ogenblikken aan. Als de buschauffeur gas geeft, gaat de jongen gestrekt in het gangpad. Het meisje heeft het niet door, en red alleen haar tassen die op de grond dreigen te vallen.

Maar betekent de gescheurde enkelband of dat gebroken middenvoetsbeentje ook dat die jongen niet kan praten? Want in die enkele ogenblikken dat de bus nog stil stond had de jongen het meisje uit haar sms-roes kunnen halen. ‘Mag ik hier zitten?’, is een doodnormale vraag, waar je vrijwel altijd succes mee boekt. Zonder dat we het doorhebben worden we blijkbaar niet alleen steeds asocialer, maar ook minder assertief.

Als ik een drukke trein binnenstap en de laatste vrije stoel wordt bezet door een tas, vraag ik de vermeende eigenaar van de tas of ik daar mag zitten. Toch zie ik het vaak genoeg gebeuren dat mensen doorlopen, op zoek naar de eerstvolgende lege stoel. Met een paar snelle, beleefde worden krijg je meestal veel gedaan, en was de jongen in het spotje veel leed bespaard gebleven.

Ook ik zet mijn tas wel eens op de stoel naast me. Vooral als het rustig is in de trein. Zeker rond Schiphol wordt regelmatig gewaarschuwd voor zakkenrollers, en omdat ik nogal snel ik slaap val in de trein, hou ik me tas het liefst dicht bij me. Zodra het aantal reizigers het aantal beschikbare stoelen dreigt te overstijgen, ben ik de eerste die zijn tas op de grond zet. Als ik niet slaap tenminste.

Vanuit dat oogpunt snap ik heel goed dat ook anderen hun tas graag naast zich hebben. Voor mij geen reden aan te nemen dat ik met asociale mensen in de trein zit. Laatst vroeg ik een volwassen, maar kleine vrouw of ik naast haar mocht zitten, op de plek waar haar middelgrote backpack stond. Mijn tweede vraag volgde direct op de eerste: ‘Zal ik ‘m even boven op het rek leggen?’

‘Graag, ik vond ‘m iets te zwaar’, was haar enthousiaste antwoord, waarop ik de tas verplaatste. Hoewel ze niet heel veel te melden had, raakten we tijdens de reis aan de praat. Niets asociaals aan het meisje. Maar SIRE denkt daar anders over. Als ik op de website van SIRE de ‘hoe-onbewust-asociaal-ben-ik-eigenlijk-test’ doe en ik vul naar eerlijkheid in dat ik mijn tas regelmatig naast me neerzet en peuken en kauwgom soms op straat gooit, ben ik direct een über-asociaal. Daar ga ik ga dan met mijn goeie gedrag.

Niet sociale onrust, maar sociale aftakeling vormt China’s grootste bedreiging. En de aanpak van de sociale onrust, of het geforceerde streven naar sociale stabiliteit, ondermijnt de aanpak van die sociale aftakeling.

Dat schreef Sun Liping, een vooraanstaande professor sociologie aan de Chinese Tsinghua Universiteit, eind februari op zijn weblog. Sun gebruikt in zijn betoog enkele medische metaforen om China’s sociale staat te illustreren.

‘Sociale onrust’, zo schrijft Sun, ‘is een blessure van een verder gezond lichaam. Sociale aftakeling is het falen van de cellen die het lichaam gezond houden.’ De vergelijking tussen een gescheurde meniscus en een kwaadaardig kankergezwel dringt zich hier al snel op.

Om het iets duidelijker te maken, legt Sun uit dat het tegenovergestelde van sociale onrust sociale stabiliteit is. Het tegenovergestelde van sociale aftakeling is sociale gezondheid. En omdat China te veel nadruk legt op de ‘genezing’ van de manifeste gescheurde meniscus (het voorkomen van sociale onrust, demonstraties, protesten), is de behandeling van de sociale aftakeling niet effectief genoeg.

Ook Sun vergelijkt China met een kankerpatiënt. Om te overleven moet China dringend geopereerd worden. Maar omdat de patiënt volgens de dokter (de overheid in Beijing) niet alleen aan kanker, maar ook aan een hartkwaal lijdt, besluit de dokter de operatie uit te stellen.

Waar China de fout in gaat is bij de diagnose van de hartkwaal. ‘China’, schrijft Sun, ‘lijdt niet aan een hartkwaal. In ieder geval niet aan een ernstige hartkwaal.’ Die onterechte diagnose van de hartkwaal heeft als gevolg dat China’s kanker niet behandeld wordt. De aanpak van China’s sociale aftakeling wordt vaak uitgesteld uit angst voor ondermijning van de sociale stabiliteit.

China lijdt dus aan kanker. Dan resten de vragen: waar komt die tumor vandaan en hoe dient deze behandeld te worden? Volgens Sun is de oncontroleerbare macht de grote boosdoener. Hoewel ook China inmiddels een markteconomie kent, vormt overheidsmacht nog altijd het primaire fundament van de Chinese maatschappij.

De macht van de Chinese lokale overheid is een kracht die noch van binnen noch van buiten enige begrenzing kent, betoogt Sun. Gemeente- en provinciebestuurders handelen eerst en vooral in hun eigenbelang, dan pas in het belang van de overheid en de maatschappij. Met andere woorden: ze zijn in en in corrupt.

Tot zover snijdt Suns betoog zeker hout. Sun bekritiseert de overheid door te impliceren dat Peking verkeerde accenten legt. De centrale autoriteiten zouden minder energie moeten steken in het geforceerd voorkomen van sociale onrust, en veel meer in de gezondheid van het lokale bestuur.

Toch stelt Suns sociologisch-chirurgische creativiteit me hier enigszins teleur. Zo schrijft hij dat de corrupte ambtenaren een ‘untreatable’ probleem vormen, maar doet vervolgens niet eens een poging om een mogelijke oplossing te bedenken. Hij maakt zich ervan af door te stellen dat latente normen en waarden in de Chinese maatschappij het gedrag van zowel Chinese ambtenaren als Chinese burgers beïnvloedt.

‘De maatschappij is zijn moraliteit kwijt’, schrijft hij. ‘De sociale ethiek is in een vrije val terecht gekomen. Belangengroeperingen zijn angstvallig, wat bij mensen tot de erosie van het gevoel voor eerlijkheid en rechtvaardigheid leidt. Overtreding van professionele normen en waarden is wijdverbreid.’ Sun vervolgt: ‘Informatiesystemen in de maatschappij worden ernstig verstoord. Manipulatie van statistische data tekent de drang om de werkelijkheid te willen verdraaien.

Opvallend is dat de Chinese socioloog niets over incentives meldt. Want incentives, beloningen en straffen, lijken me toch ten grondslag te liggen aan de corrupte lokale overheden. Zoals Sun ook al stelt, handelen ambtenaren vaak eerst in eigenbelang – om een promotie te bewerkstelligen of voor direct financieel gewin – en dan pas in het belang van de overheid en de maatschappij.

Blijkbaar zijn de negatieve incentives, de straffen dus, voor het niet handelen in overheidsbelang en maatschappelijk belang niet sterk genoeg. Zeker wanneer deze straffen afgezet worden tegen de beloning voor het handelen in eigenbelang (bijv: promotie).

Door een ander systeem van beloningen en straffen in te voeren moet er bij Chinese ambtenaren, net als ieder ander een mens en dus gevoelig voor incentives, een gedragsverandering te bewerkstelligen zijn. Over de vraag hoe deze balans van straffen en beloning er uit ziet, kan ik hier geen zinnig antwoord geven. Wel heb ik een sterk vermoeden dat ik niet de eerste ben met deze suggestie.

Recessie? Een ‘schamele’ acht procent economische groei over 2009? Nee, de cijfers liegen er niet om. Ook de Chinezen gaat een zwaar jaar tegemoet. Teruglopende vraag naar Chinese producten, massa-ontslagen en nauwelijks sociale zekerheid. Ze zijn waarschijnlijk niet betrouwbaar, maar ik wil begin volgend jaar de Chinese zelfmoordstatistieken wel eens onder de loep nemen.

Waar overal koppen rollen, bij Mattel worden waarschijnlijk nieuwe krachten geworven. De Amerikaanse speelgoedfabrikant opent binnenkort een megastore annex restaurant in Shanghai. Blijkbaar is er in de miljoenenstad nog voldoende vraag naar het luxe speelgoed. Hoewel Mattel verwacht dat China binnen vijf à tien jaar de belangrijkste afzetmarkt zal worden, heeft het toch een zekerheidje ingebouwd: wie blonde haren en blauwe ogen te westers vind, kan zijn eigen Aziatisch ogende Barbie ontwerpen. Ik ben wel erg benieuwd hoe Ken er dan uit komt te zien.

Correspondent Tom van de Weghe van de Vlaamse omroep VRT is vorige week, op 27 november, het slachtoffer geworden van hardhandig optreden van Chinezen in de provincie Henan. Van de Weghe was in Henan om in het kader van Wereld Aids Dag een reportage te maken over de aidsproblematiek die talrijke dorpen in het gebied teistert. In sommige dorpen is de helft van de bevolking met virus besmet.

Hoewel correspondenten sinds de permanente invoering van de Olympische regelgeving zonder voorafgaande toestemming kunnen reizen en interviewen, hadden Van de Weghe en zijn filmploeg de autoriteiten van te voren ingelicht over hun komst, zo bericht het Gazet van Antwerpen.

Al bij aankomst in Henan bleek direct dat ze dat beter niet hadden kunnen doen. Van der Weghe had een afspraak gemaakt met de vrouw van Hu Jia, de mensenrechtenactivist die vorige maand de Sacharovprijs won. Zij runt een NGO die voor de belangen van aidspatiënten opkomt. Maar bij aankomst in Henan bleek dat de directeur van de NGO huisarrest had en zodoende niet bereikbaar was voor commentaar.

Huisarrest
Ook de toegangsweg naar het dorp waar de Vlaamse correspondent slachtoffers van het bloedschandaal in de jaren negentig wilde spreken, bleek afgesloten. Blijkbaar hadden de autoriteiten lucht gekregen van de Vlaamse reportage in voorbereiding. ‘Bizar’, zegt Van de Weghe tegen het Nieuwsblad, ‘want de afspraak was pas daags voordien gemaakt.’

Nadat Van de Weghe in een ander dorp een aidspatiënt had geïnterviewd, werd de auto van de journalist en de filmploeg omsingeld door ‘zware mannen met baseballpetjes’ en die hen sommeerden de videotapes af te staan en richting vliegveld dirigeerden. ‘Hier in Henan zijn wij de wet en we breken elk been in jullie lijf als jullie hier nog langer blijven.’ Geïntimideerd door deze woorden, begaf de crew zich richting het vliegveld.

Tweede aanval
Het ergste moest nog komen. Later die middag haalde een auto van de knokploeg de auto van de Vlaamse correspondent in om enkele kilometers verderop de weg te blokkeren. De cameraman, de correspondent en zijn assistent werden door acht mannen uit de auto gesleurd, mishandeld en beroofd van fototoestellen, microfoons, geld en gsm’s. Op één viedotape na, werden ook die allemaal in beslag genomen.

Volgens enkele inwoners van het district Shanqiu was de knokploeg ingehuurd door de lokale autoriteiten. Op deze manier zouden ze negatieve publiciteit willen voorkomen. Van de Weghe werd verteld dat eerder, bij een soortgelijk incident, een Chinese journalist in coma was geslagen.

Uitleg
De Belgische minister van Buitenlandse Zaken Karel de Gucht eist uitleg van China. De omroep eist een schadevergoeding en de garantie dat ze in de toekomst vrij kunnen werken. Door het incident kampt de journalist momenteel met concentratieproblemen.

De Amerikaanse krant The International Herald Tribune meldt vanochtend dat de Chinese autoriteiten het incident onderzoeken. Volgens persbureau AP, dat met Henan belde, zijn de autoriteiten niet op de hoogte van de zaak.  Ook stelde de Chinese woordvoerder dat dit geweldadige optreden een uitzondering is: ‘We never had a case where foreign reporters were beaten before.’

Misschien was dit inderdaad het eerste incident in Henan waarbij geweld tegen een buitenlandse correspondent werd gebruikt. Toch is het zeker niet de eerste keer dat een buitenlandse correspondent in China fysiek mishandeld wordt. In aanloop naar de Olympische Spelen werd de Australische Reuters-correspondent Chris Buckley in elkaar geslagen en werd zijn apparatuur vernield.

Als de knokploeg inderdaad in opdracht van de autoriteiten werkte, zouden ook de autoriteiten het voorval moeten betreuren en hier hun lessen uit moeten trekken. Waarschijnlijk bereikt het nieuws over een mishandelde en beroofde Vlaamse tv-crew een groter publiek dan een ‘onschuldige’ reportage over de aidsproblematiek.

Wellicht dat Peking eens de bezem door Henan moet halen. Het biedt geen garantie, maar als Henan geleid wordt door bestuurders die niet bij het schandaal betrokken waren, zullen buitenlandse correspondenten de aidsproblematiek kunnen verslaan. Dat de centrale en de provinciale overheden niet op één lijn zitten, blijkt ook hier maar weer. Want Peking geeft staatsmedia de laatste tijd steeds vaker toestemming of opdracht om over de aidsproblematiek te schrijven. Door de ziekte uit de taboesfeer te halen, hoopt Peking de razendsnelle verspreiding van het virus in China te beperken.